Cutty Sark: Yelkenlilerin Altın Çağından Kalan Bir Miras

Fırtınalı bir gecede Tam adında bir çiftçi evine dönmektedir. Mezarlığa yaklaştığında gayda sesleri duyar, yakından bakmak için oraya doğru yöneldiğinde, danseden çirkin ve yaşlı cadılar görür, hayrete düşer. Tam yoluna devam etmek üzereyken mezar taşlarının gölgeleri arasından güzel bir genç cadının çıktığını görür. Genç cadı bir “Cutty Sark”, yani kısa gömlek giymiştir. Dansı çılgınlaştıkça, Tam Oshanter Çok güzel, Cutty Sark diye bağırıverir. Birden şimşek çakar ve her yer zafiri karanlığa bürünür. Tam Oshanter korkmuştur, atını kamçılar ve hayatı için kaçmaya başlar. Genç güzel cadı onu takip etmektedir. Sonra birden cadıların akan suyu geçemeyeceğini hatırlar, yakındaki köprüye doğru ilerler. Tam ulaştığında, genç cadı uzanır ve atın kuyruğunu yakalar.

Robert Burns tarafından 1791 yılında yazılan şiirde adı geçen cadıdan ismini alan ve üzerinde elinde yakaladığı atın kuyruğu ile gösterilen bir heykeli bulunduran “Cutty Sark” gemisi, 19.yüzyıldan kalan bir miras olarak 2012 yılının baharında müze gemi olarak tekrar sergilenmeye başlanacak..

Cutty Sark 22 Kasım 1869 Scott & Linton tarafından yapımına başlanmış ve William Denny & Brothers tarafından John Willis & Son için tamamlanmıştır. Cutty Sark dönemin en değerli ürünlerinden çay ticareti için kullanılmış ve Çin Londra arasındaki süratiyle efsane haline gelmiştir. O dönemde yılın ilk çayını Londra’ya ulaştıran gemiye ekstra ödüller verildiğinden, çay taşıyan gemiler arasında sürat çok büyük önem taşımaktaydı ve gemiler arasında yarışlar gerçekleşmekteydi.

Geminin en ünlü yarışı 1872 yılında Thermopylae adlı gemiye karşı olmuştu. İki gemide Şangay’dan 18 haziran 1872’de ayrıldılar. Ancak Cutty Sark 2 hafta sonra, Sunda Strait’ten geçerken dümen arızasıyla karşılaştı ve rakibinden sadece bir hafta sonra 18 Ekim 1872’de Londra’ya ulaştı. Kaptan teknesini karaya yönlendirmek yerine yarışa devam etmiş ve arızalı dümenle sadece bir hafta kaybederek Londra’ya ulaşmıştı.

1890 yılında çay taşıma işinden ekonomik sebeplerden dolayı çıkartılan gemi kargo taşımacılığında kullanılmaya başlandı ve 2000km mesafeyi 72 saatten az bir sürede kat ederek yine en süratli olduğunu kanıtladı. Bundan sonra Kaptan  Richard Woodget yönetiminde yün taşıma işinde kullanıldı ve zaferler kazanmaya devam etti. Anlatılana göre 10 yıl boyunca ezeli rakibi Thermopylae gemisiyle olan tüm yarışlardan galip çıktı.  Bu dönemlerde Avustralya’dan İngiltere’ye 67 günde ulaşarak dönemin en hızlı gemisi olduğunu bir kez daha ispatladı.

Sonunda maalesef her yelkenli kargo gemisinin başına gelen onunda başına geldi ve buharlı gemilerin kullanılmaya başlanmasıyla popülaritesini kaybetti ve 1895 yılında sahibi tarafından Portekiz’li firma Ferreira’ya satılarak Ferreira ismini aldı.  Mürettebatı yinede İspanyolca’da kısa gömlek anlamına gelen “Pequena Camisola” ismini kullanmaya devam etti.1916 yılında Cape Town’da bir firmaya satıldı ve adı Maria do Amparo olarak değişti. 1922 yılında Kaptan Wilfred Dowman gemiyi satın aldı ve orjinaline sadık kalarak restore etti. O tarihten sonra ise efsane gemi İngiltere’de eğitim gemisi olarak kullanılmaya başlandı.

30 Ocak 1952’de, MV Aqueity ile Cutty Sark Thames Nehri’nde çarpıştı. İki gemi birbirlerinden ayrılmadan sürüklendiler. Sürüklenme esnasında Cutty Sark, HMS Worcester ile çarpıştı ve alamet-i farikası olan cadı heykelinin kolunu kaybetti. Cutty Sark Shadwell Basin’e demirledi ve Green & Silley Weir Ltd. firması tarafından onarıldı. Ancak 1954 yılında Greenwich’de özel olarak yapılan yere çekilerek sergilenmeye başladı.

21 Mayıs 2007 sabahı ziyarete kapalı olduğu bir dönemde gemide nedeni belirlenemeyen bir yangın çıktı. Maalesef ahşap bölümün çoğu ve içinde sergilenen eşyaların yarısından fazlası yangınla beraber kül oldu. Yapılan ilk incelemelerden sonra gemiyi eski haline getirmenin yaklaşık 5 ile 10 milyon İngiliz Pound’una mal olacağı tahmin edilse de günümüze kadar yaklaşık 46 milyon İngiliz Pound’u harcanmıştır. 2012 baharında tekrardan hizmete girmesi planlanan müze geminin restorasyon çalışmaları hızla devam etmekte ve güzel cadı Cutty Sark, tarih severlerin karşısına çıkacağı günü sabırsızlıkla beklemektedir.

Müze ile ilgili bilgilere ulaşmak için http://www.cuttysark.org.uk/ sitesini ziyaret edebilirsiniz.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR...

Kışın Deniz Keyfi Yapılabilecek 9 Yer

Seyahat yazarı Orçun Dalarslan, sıcak sevenler için kışın deniz tatili yapılabilecek yerleri Red Bull için …