Can Kurtarma Araçları – I

Tekneyi terk durumunda, hayatımızı idame ettirmemiz, yardım ulaşana kadar denizde canlı kalabilmemiz eğitim, bilgi ve kişisel faktörlern yanında Can Kurtarma ile ilgili teçhizatların teknemizde bulundurulması ve bunların doğru kullanımı ile mümkündür.

Bu teçhizatların standartları, her tip ve boyuttaki teknede hangi miktarlarda bulundurulması gerektiği SOLAS Sözleşmesi’nde belirtilmiş olup, amatör özel teknelerde bulundurulması ile ilgili esaslar, Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün ilgili yönergesiyle düzenlenmiştir.

Can Kurtarma teçhizatları yönergede belirtilen malzemelerle sınırlı değildir. Kendi mal ve can güvenliğimiz için belirtilen teçhizatlara ilaveten diğer güvenlik teçhizatlarını da teknemizde bulundurmakta büyük faydalar vardır.

AMATÖR ÖZEL TEKNELERDE BULUNDURULMASI ZORUNLU OLAN CAN KURTARMA TEÇHİZATI

CAN YELEKLERİ

Can yelekleri, onu giyen kişinin su üstünde kalmasını sağlayacak ve Can Kurtarma araçlarına çıkmasına engel olmayacak şekilde, yüzer bir maddeden yapılmış kurtarma teçhizatlarıdır.

Teknelerde yolcu ve personel sayısının toplamı kadar can yeleği bulundurulmalıdır. Eğer ailemizde veya misafirlerimiz arasında çocuk bulunuyorsa, çocuk adedi kadar ilave can yeleği bulundurulmalıdır. Can yeleklerinin tamamı SOLAS Standartlarına uygun olmalıdır. Yüzme ve keyif amaçlı kullandığımız can yelekleri, doğrudan can kurtarma teçhizatı kabul edilemez. Bu tür can yelekleri standarta uygun bulunduracağımız can yeleklerine ilaveten bulundurulabilir. Ayrıca üzerlerine tekne adı ve bağlama limanının yazılması önerilir.

Teknelerde kabinlerimizin kolay ulaşılabilir yerlerinde muhafaza etmeliyiz. En uygun yer kapaklı fakat kolay açılabilir dolap içleridir. Giysi dolapları olabileceği gibi, can yelekleri için özel yapılmış dolaplar da olabilir.

Kesinlikle zor ulaşılabilir, kilitli dolaplara, yatak altlarına ve malzeme dolaplarının iç kısımlarına yerleştirilmemelidir.

SOLAS Standartlarına uygun bir can yeleğinin özellikleri şunlardır:

Yardımsız 1 dk. içinde giyilebilmelidir.
Baygın bir kişinin ağzını sudan 12 cm. Yukarda tutmalı ve her hangi bir pozisyondan ağzının sudan kurtulduğu pozisyona 5 sn’ye içinde çevirmelidir.
Sıkıca bağlanmış bir düdük ve en az 8 saat yanan 0,75 mum bir ışıkla donatılmış olmalıdır.
Görülebilir bir renkte olmalıdır.
Can yeleği üzerine yapıştırılmış yansıtıcı bantlar olmalıdır.
Bir insanın en az 4.5 metreden atlaması sonucu, üzerinden çıkmadan ve hasarlanmadan, atlayan kişinin yaralanmaksızın suya girmesine müsaade etmelidir.
CAN SİMİTLERİ

Denize adam düştü durumlarında kullanılır. Denize düşen kişiye atılarak, o kişinin kurtarılmasına kadar geçecek süre içinde su üstünde kalmasını sağlar ve üzerindeki işaretler vasıtasıyla kurtarma aracına yerini belli eder.

Bulundurulması zorunlu miktar ilgili yönergede belirtilmiştir. Üzerlerine tekne adı ve bağlama limanının yazılması gerekmektedir. Güvertede kullanılmaya hazır durumda ve yerlerinden kolayca alınabilecek şekilde bulundurulmalıdır.

Işıklı kullanılacak can simidinin feneri can simidine en az 2 m.lik ince bir halatla bağlanmalı ve güvertedeki yerine kesinlikle düğümlenmeden ve halatın üstüne dolanmayacağı bir şekilde monte edilmelidir. Aksi taktirde kullanma sırasında fener doğrulup, serbest yüzer duruma gelemeyecektir. Bu da ışığın yanmaması anlamına gelir. (Fenerin pilleri seyire çıkmadan önce takılmalıdır.)

Can yeleğinin üzerinde kullanılacak şavlonun, 30 m. uzunluğunda yüzer halat olması tavsiye edilir. Bu halatta can yeleğinin yanında kolay fora edilebilir bir durumda bulunmalıdır. Yakın mesafe kurtarmalarında halatın bostaki çıması tekne üzerinde sağlam bir yere bağlanabileceği gibi, can simidini fırlatacak kişinin boşta kalan elinde de olabilir. Halatın bedeni can simidi fırlatılırken kesinlikle rahat akar pozisyonda olmalıdır.

SOLAS Standartlarına uygun bir can simidinin özellikleri şunlardır:

Görünür renkte yüzer bir malzemeden yapılmış olmalıdır.
Dış çapı 80 cm’den büyük, iç çapı 40 cm’den küçük olmalıdır.
Ağırlığı 2,5 kg’dan az olmalı, suda 14,5 kg’lık ağırlıgı 24 saat taşıyabilmelidir.
Dışında 4 eşit parça tutma halatı ve yansıtıcı bantları bulunmalıdır.
İŞARET FİŞEKLERİ

Tehlike anında çevredeki gemi ve teknelere, arama kurtarma yapan deniz veya hava araçlarına işaret vermek, yardım istemek amacıyla kullanılan fişeklerdir.

Bulundurulması zorunlu miktar ilgili yönergede belirtilmiştir. SOLAS Standartlarına uygun fişekler kullanılmalıdır. Piyasada satılan gösteri amaçlı havai fişekler deniz şartlarına uygun değildir. Kullanma talimatları üzerlerinde şekillerle gösterilmektedir. Kullanım sırasında bu talimatına mutlaka uyulmalıdır.

Teknelerde kolay ulaşılabilir ve nemden az etkilenen kuru bir yerde muhafaza edilmelidir. Yakıt ve kolayca tutuşabilir malzemelerden uzak tutulmalıdır. Harita masasının yanındaki dolaplar, işaret fiseklerini muhafaza etmek için en uygun yerlerdir. Kullanım sürelerine dikkat edilmeli, tarihi geçmiş işaret fişekleri mutlaka yenilenmelidir.

1. Paraşütlü İşaret Fişeği

Özellikleri: Düşey durumda ateşlendiğinde en az 300 m yüksekliğe ulaşır, en tepe noktada paraşütlü fişeği bırakır. Fişeğin yanma süresi en az 40 saniyedir. Düşme hızı ise saniyede 5 metreden fazla olamaz. Fişek parlak kırmızı renkte yanar. 30,000 kandil aydınlatma gücündedir.
Kullanımı: Gece ve gündüz vakti kullanılabilir. Kullanılırken rüzgar durumu dikkate alınmalıdır. Rüzgar üstüne doğru, dike yakın bir açıyla ( 80’-85’) atılmalıdır.

2. El Maytapları

Özellikleri: Parlak kırmızı renkte yanar. Yanma süresi en az 1 dakikadır. 10 sn. süresince ıslak ortamda çalışmaya devam eder. 10,000 kandil aydınlatma gücündedir.
Kullanımı: Gece ve gündüz vakti kullanılabilir. Teknenin veya can kurtarma aracının rüzgar altı tarafında yakılmalı ve botun dışına doğru tutulmalıdır. Elden düşürmemeye dikkat edilmelidir.

3. Duman Kandili

Özellikleri: En az 3 dakika görünür bir renkte (genellikle sarı veya turuncu) duman çıkartır. Batmaz, suyun 10 cm altında 10 saniye kalsa bile duman çıkartmaya devam eder.
Kullanımı: Gündüz işareti olarak kullanılır. Ateşlemeyle çalışmaz bu nedenle yakıt kaplı deniz yüzeylerinde bile güvenle kullanılabilir. Kapak altındaki pim çekildikten sonra, rüzgar altından denize bırakılmalıdır. Fişekler kullanılırken işaret vereceğiniz hava veya deniz aracının fişekleri görebilecek mesafede olmasına dikkat ediniz

SİS DÜDÜĞÜ VE DÜDÜK

Sis düdükleri, teknelerde görüşün kısıtlı olduğu zamanlarda (sis, kar, yağmur gibi) kullanılan malzemelerdir. Gazlı, pompalı ve elektrikli çalısan modelleri vardır. İnsan kulağının uzak mesafelerden duyabileceği frakanslarda ses verirler. Denizde çatısmayı önleme esaslarına göre kullanılırlar. Teknelerde kolay ulaşılabilir yerlerde bulundurulmalıdır.

Can kurtarma amaçlı kullanımı: Arama kurtarma yapan su üstü vasıtalarına gece vakti, yakın mesafeden sesli imdat işareti verme amacıyla kullanılırlar.

RADAR REFLEKTÖRLERİ

Pasif olarak radar sinyallerini yansıtan malzemelerdir. Alimnyum levhalardan oluşur, çesitli boyutlarda ve tiplerde olabilirler.

Can kurtarma amaçlı kullanımı: Can kurtarma aracının bölgede Arama Kurtarma görevi yapan vasıtaların radarları tarafından kolayca tesbit edilebilmesi amacıyla kullanılırlar. Teknemizde veya bir can kurtarma vasıtasında yardım bekliyorsak, mutlaka radar reflektörünü uygun bir yere monte etmemiz gerekecektir. Direkli teknelerde, direk başına veya gurcatalardan birine toka edilebilir. Motorlu teknelerde, teknenin en üst noktasına yakın bir yere, can kurtarma vasıtasında ise uygun bir yere gırcalalarla bağlanmalıdır. Köşeleri muhafazalı olmayan radar reflektörlerinin can sallarında kullanılması tavsiye edilmez.

TEHLİKE İŞARETLERİ TABLOSU

Teknede veya can kurtarma vasıtalarında yardım isteme amaçlı kullanılan işaretlerdir. Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından belirlenmiş tehlike işaretlerinin keyfiyeten veya başka bir amaçla kullanılması yasaktır.

Hazırlayan
TUNÇ TOKAY
Eğitmen / Uzak Yol Güverte Zabiti

tunctokay@hotmail.com
ttokay@yahoo.co.uk

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR...

Makyajınız sıcak havalarda akıyor mu?

Sıcak havanın nimetleri saymakla bitmez. Gündüz deniz ve kumun; gece ise konserlere, eğlencelere, festivallere katılmanın …