Anı – 18

Selamlar

Haziran ayının gelmesiyle artık herkes denizlere tamamen dönmüş olacaktır. Bizde anılarımıza devam ediyoruz. Sizlere İşkina/Biga levreği /Taş balığı /mavraşkül gibi yöresel isim farklılıklarıyla tanınan bir balıktan bahsedeceğim. Sanırım bir çoğumuz tanıyoruz .

Gerek scuba ile gerek apnea dalışlarımızda sakin haliyle gördüğümüz ama ürktüklerinde hemen kovuğa yada derinlere hızla kaçan işkinaların en akılda kalıcı görüntüleri beyaz biyeli
yüzgeçleridir.

Sciaenidae familyasından olan Latince adı Sciaena umbra olan işkinaya literatürde 70cm maximum boyda ve 21 yaşında rastlanmış .Doğu atlantikte İngiliz kanalından Mauritanya ya oradan da Senegal ve tabiki Akdeniz Ege ve Karadeniz esas yaşama bölgeleriysede Ghana ve Gabon a kadarda rastlandıgı belirtiliyor.

İşkinalar akşamları avlanırlar en sevdikleride teke adını verdigimiz karidesler, yavru taşyengeçleri ve yavru balıklardır. Bunlar genel bilgiler.

Esas ilginç olanı ise mayıs ayında başlayan dönemde ve devamında kur yapmak amacıyla tok-tok şeklinde kafataslarının içinde bulunan bir bölgeden bu sesi çıkarırlar . Çok tipik olan bu sesin çıktığı bölge zaten esas konumuz . Solungaçlarının bulundugu boşlugun hemen altındaki bölgede omurgasının kafatasına bağlandığı noktadaki seffaf küçük kubbenin içinde karşılıklı iki adet kurufasulyeye benzer taş vardır. Bu taşların titreştirilmesiyle ses oluşturulur.

Şimdi diyeceksinizki; bunlar derin konular anılar sayfasında neden anlatılıyor? Bu taşlar doğanın bir mucizesi! Zira bunlar biraz havanda kırılıp üzerine limon suyu eklenince erimekte ve bu hergün biraz biraz tüketilince böbrek taşlarını kimyasal olarak etkileyerek şekillerinin yuvarlaşmasını ve ilerleyebilmesini sağlıyor ve düştükten sonrada elde ufalanabilecek yumuşamayı sağlıyor. Tüm bunlar taşın kolayca ilerlemesine neden oluyor.

Bir zamanlar merakla biriktirdiğim bu taşları yakın dostların bu şikayetlerini duyunca, bunları kendilerine anlattığımda ilk anda kocakarı ilacı olarak düşündüler. Ama kendilerine yabancı internet sitelerinde medical amaçlı kullanıldıgını gösteren satırları okutunca ikna oldular ve çok memnun kaldılar.

Mitolojide unicorn (tek boynuzlu beyaz at) ın boynuzunun öğüldüğünde yapılan ilacın insanlara şifa dağıttığına inanılır .Hatta Welcome isimli İngiliz İlaç grubunun simgesi bu mitolojik hayvandı.

Genellikle taşların yanında batıklarda rastladığımız işkinalaroltacılarında gözdesidir .Ortaköydeki batık, gece oltacılarının İstanbuldaki gözdesidir. Karides yada teke ile avlarlar.

İğne olarakta karagöz ignesi uygundur. Yada taşlık kıyılara atılan balıkçılarca marya ağı olarak tabir edilen akşam üstü atılan sabah erkenden çekilen bekleme gerektiren ağ ilede yakalanabilen bu lezzetli balıklar son zamanlarda azalan sayıları nedeniyle koruma altına alındıklarından avlanması yasak balıklar listesindedirler.

Yeni yayınlanacak su ürünleri genelgesindeki durumunu merakla beklemekteyim. Buna rağmen balık tezgahlarında ,Carrefourdaki balık bölümündede rahatlıkla görebilmekteyiz.

Tüm mavilikler sizlerle olması dileği ile görüşene değin mutlu kalın.
Murat Kitapçı
Eğtimen – Rehber

kitapcimurat@hotmail.com

 

 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR...

‘Karadeniz’de 5 bölge korunmalı’

Denizlerdeki canlı yaşamının korunmasına yönelik oluşturulan ve AB’nin desteklediği Coconet Projesi’nde Türkiye’yi Türk Deniz Araştırmaları …